Bảo vệ người có nguy cơ cao trong gia đình

Với một số người, một đợt cảm thông thường của người khác lại có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng.

Ai thuộc nhóm nguy cơ cao

• Trẻ sơ sinh và trẻ rất nhỏ
• Người cao tuổi
• Phụ nữ mang thai
• Người có bệnh mạn tính về tim, phổi, thận
• Người tiểu đường
• Người điều trị ung thư hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch

Nhiều người trong nhóm này trông hoàn toàn bình thường nên dễ bị quên mất.

Vì sao họ dễ tổn thương hơn

• Đáp ứng miễn dịch yếu hơn hoặc chậm hơn
• Dự trữ sinh lý ít hơn
• Bệnh nền dễ mất bù khi nhiễm trùng
• Hồi phục chậm hơn
• Biến chứng xảy ra thường xuyên hơn

Cùng một tác nhân nhưng hậu quả ở hai người có thể hoàn toàn khác nhau.

Vì sao người xung quanh quan trọng

• Họ là nguồn lây gần nhất
• Người nguy cơ cao không tự bảo vệ được hoàn toàn
• Một số không tiêm được vaccine
• Một số đáp ứng vaccine kém
• Lớp bảo vệ nằm ở người xung quanh

Trẻ sơ sinh chưa tới tuổi tiêm được bảo vệ chủ yếu nhờ những người trong nhà.

Tiêm chủng cho người sống cùng

• Giảm nguy cơ mang bệnh về nhà
• Đặc biệt với vaccine cúm
• Áp dụng cho cả người giúp việc và người chăm sóc
• Hỏi bác sĩ về loại nào phù hợp
• Là cách bảo vệ gián tiếp rất hiệu quả

Người chăm sóc chính nên là người được tiêm phòng đầy đủ nhất trong nhà.

Những việc hằng ngày

• Rửa tay trước khi tiếp xúc
• Rửa tay ngay khi về nhà
• Không tới gần khi đang ốm
• Thông gió nhà ở
• Lau các điểm chạm chung
• Không dùng chung đồ cá nhân

Rửa tay ngay khi về tới nhà là thói quen đơn giản nhất mà bảo vệ được nhiều nhất.

Khi có người trong nhà bị ốm

• Tách người ốm khỏi người nguy cơ cao
• Người chăm sóc không phải là người nguy cơ cao
• Đeo khẩu trang khi ở chung phòng
• Tăng thông gió
• Ăn riêng trong giai đoạn lây
• Giữ các biện pháp cho tới khi hết lây

Điều quan trọng là đừng để người nguy cơ cao trở thành người chăm sóc chính.

Về khách tới thăm

• Không tới thăm khi đang có triệu chứng
• Rửa tay khi vào nhà
• Hạn chế số người cùng lúc
• Thông gió phòng khách
• Cân nhắc gặp ngoài trời

Nói trước với khách rằng trong nhà có người nguy cơ cao là việc hoàn toàn hợp lý.

Với trẻ sơ sinh

• Rửa tay trước khi bế
• Không hôn vào mặt và tay trẻ
• Không để người đang ốm tiếp xúc
• Hạn chế đưa tới nơi đông người
• Người trong nhà tiêm phòng đầy đủ
• Bú mẹ theo khuyến cáo

Thói quen hôn trẻ sơ sinh là điều nhiều người làm mà không nghĩ tới nguy cơ.

Với người đang điều trị ung thư

• Có giai đoạn miễn dịch rất thấp
• Cần biết giai đoạn nguy cơ cao nhất
• Hạn chế tiếp xúc trong giai đoạn đó
• Chú ý an toàn thực phẩm
• Báo bác sĩ ngay khi có sốt

Sốt ở người đang hoá trị là tình huống cần liên hệ y tế ngay, không chờ theo dõi.

Với người cao tuổi

• Chú ý mọi thay đổi khác thường
• Lú lẫn mới xuất hiện là dấu hiệu quan trọng
• Ăn kém và yếu đi nhanh cũng vậy
• Duy trì vệ sinh răng miệng
• Giữ vận động và dinh dưỡng
• Tiêm các vaccine được khuyến cáo

Ở người cao tuổi, triệu chứng nhiễm trùng thường xuất hiện dưới dạng thay đổi hành vi.

An toàn thực phẩm cho nhóm này

• Nấu chín kỹ
• Tránh món tái và gỏi
• Tránh sữa chưa tiệt trùng
• Rau rửa thật kỹ hoặc nấu chín
• Bảo quản lạnh nghiêm ngặt

Những món mà người khoẻ ăn không sao lại có thể gây vấn đề nghiêm trọng với nhóm này.

Dấu hiệu cần đi khám sớm

• Sốt hoặc hạ thân nhiệt
• Thay đổi tri giác
• Khó thở
• Yếu đi rõ trong một hai ngày
• Không ăn uống được
• Bất kỳ thay đổi nào khác thường

Với nhóm này, ngưỡng đi khám nên thấp hơn nhiều so với người khoẻ mạnh.

Cân bằng giữa bảo vệ và chất lượng sống

• Không cô lập hoàn toàn
• Giữ kết nối xã hội
• Gặp ngoài trời khi có thể
• Siết chặt trong mùa dịch, nới lỏng khi ổn
• Hỏi ý kiến người bệnh về mức họ muốn

Cô lập kéo dài gây hại cho tinh thần và sức khoẻ theo cách riêng của nó.

Cách nghĩ thực tế

• Lớp bảo vệ nằm ở người xung quanh
• Người sống cùng nên tiêm phòng
• Không ai tới thăm khi đang ốm
• Chú ý mọi thay đổi bất thường
• Cân bằng giữa bảo vệ và chất lượng sống

Nội dung này mang tính thông tin chung; hướng dẫn cụ thể cho từng trường hợp nên hỏi bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp