Phòng lây khi đi du lịch và đi công tác

Đi xa mở ra nhiều trải nghiệm và cũng mở ra nhiều đường tiếp xúc với tác nhân gây bệnh mới.

Chuẩn bị trước chuyến đi

• Tìm hiểu về điểm đến
• Hỏi bác sĩ về vaccine cần thiết
• Hỏi về dự phòng nếu tới vùng có bệnh lưu hành
• Chuẩn bị đủ thuốc đang dùng
• Mang theo đơn thuốc
• Tìm hiểu về bảo hiểm và cơ sở y tế

Một số vaccine cần tiêm trước nhiều tuần nên việc hỏi sớm rất quan trọng.

Về nước uống

• Chọn chai còn nguyên niêm phong
• Cẩn trọng với đá lạnh
• Cẩn trọng với nước đánh răng ở vùng nguy cơ
• Đun sôi khi không chắc
• Nước trong không có nghĩa là nước sạch

Đá lạnh trong đồ uống là nguồn nguy cơ bị bỏ qua nhiều nhất khi đi du lịch.

Về ăn uống

• Chọn đồ nóng vừa nấu
• Tránh món bày sẵn lâu
• Cẩn trọng với rau sống và gỏi
• Trái cây tự gọt vỏ
• Chọn nơi đông khách và trông sạch sẽ
• Rửa tay trước khi ăn

Nguyên tắc quen thuộc là nấu chín, gọt vỏ hoặc bỏ qua.

Tiêu chảy khi đi xa

• Rất thường gặp
• Bù nước là ưu tiên
• Mang theo dung dịch bù nước
• Ăn nhẹ dễ tiêu
• Không tự dùng thuốc cầm khi có sốt hoặc phân máu
• Đi khám nếu nặng

Vài gói bù nước trong hành lý là thứ nhẹ và rẻ nhưng rất hữu ích.

Phòng côn trùng

• Ngủ màn ở vùng nhiều muỗi
• Dùng thuốc chống côn trùng theo hướng dẫn
• Mặc áo dài tay vào buổi tối
• Chọn chỗ ở có lưới chắn
• Chú ý cả ban ngày với một số loại muỗi

Một số bệnh do muỗi truyền lại lây vào ban ngày chứ không chỉ buổi tối.

Vệ sinh tay khi đi lại

• Mang theo dung dịch sát khuẩn
• Rửa tay trước khi ăn
• Rửa tay sau khi dùng phương tiện công cộng
• Tránh chạm mặt
• Dùng khăn giấy ở nơi công cộng

Trên máy bay và tàu xe, tay là đường lây chính chứ không phải không khí.

Trên phương tiện công cộng

• Thông gió nếu có thể
• Đeo khẩu trang khi đông và kín
• Vệ sinh tay sau khi chạm bề mặt chung
• Uống đủ nước
• Không đi khi đang ốm nếu tránh được

Không gian kín và đông người trong nhiều giờ là điều kiện thuận lợi cho lây bệnh hô hấp.

Về bơi lội và nước giải trí

• Không nuốt nước hồ bơi
• Không bơi khi đang tiêu chảy
• Cẩn trọng với ao hồ tự nhiên ở vùng lưu hành bệnh
• Tắm lại sau khi bơi
• Không đi chân trần quanh khu vực ẩm ướt

Sàn quanh hồ bơi là nơi lây nấm da rất phổ biến.

Tiếp xúc với động vật

• Không trêu chọc động vật hoang
• Không cho động vật lạ ăn bằng tay
• Rửa tay sau khi chạm vào động vật
• Đi khám ngay nếu bị cắn hoặc cào
• Cẩn trọng với trẻ nhỏ

Vết cắn hoặc cào của động vật ở nơi xa cần được xử lý y tế ngay chứ không chờ về nhà.

Tủ thuốc mang theo

• Thuốc đang dùng đủ cho cả chuyến và dư vài ngày
• Dung dịch bù nước
• Thuốc hạ sốt giảm đau thông thường
• Băng gạc và sát khuẩn cơ bản
• Thuốc chống côn trùng
• Đơn thuốc và giấy tờ y tế

Mang dư vài ngày thuốc phòng trường hợp chuyến đi bị kéo dài ngoài dự kiến.

Khi ốm ở nơi xa

• Biết trước cơ sở y tế gần nhất
• Biết số liên hệ khẩn cấp
• Giữ thông tin bảo hiểm trong tầm tay
• Không tự mua thuốc theo mách bảo
• Báo cho người đi cùng

Lưu sẵn địa chỉ bệnh viện gần nơi ở là việc mất năm phút mà có thể rất quan trọng.

Sau khi về nhà

• Chú ý triệu chứng trong những tuần đầu
• Nói với bác sĩ về nơi vừa tới
• Đặc biệt khi có sốt
• Một số bệnh có thời gian ủ dài
• Giữ lại lịch trình chuyến đi

Thông tin về nơi vừa tới có thể thay đổi hoàn toàn hướng chẩn đoán của bác sĩ.

Với người có bệnh nền

• Hỏi bác sĩ trước khi đi
• Mang theo tóm tắt bệnh án
• Biết cách bảo quản thuốc khi đi xa
• Cân nhắc bảo hiểm y tế du lịch
• Cân nhắc điểm đến phù hợp với sức khoẻ

Một tờ tóm tắt bệnh án bằng ngôn ngữ phổ thông rất hữu ích khi phải khám ở nước ngoài.

Cách nghĩ thực tế

• Hỏi bác sĩ sớm trước chuyến đi
• Nấu chín, gọt vỏ hoặc bỏ qua
• Chú ý cả đá lạnh và nước đánh răng
• Mang theo dung dịch bù nước
• Nói về chuyến đi khi đi khám sau đó

Nội dung này mang tính thông tin chung; tư vấn cụ thể cho từng điểm đến nên hỏi bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp