Lây trong gia đình khi có người ốm

Trong gia đình, khoảng cách và thông gió khó thực hiện hơn ở nơi khác, nhưng chính vì thế mà các biện pháp nhỏ lại có giá trị.

Vì sao nhà là nơi dễ lây

• Tiếp xúc gần và kéo dài
• Dùng chung nhiều đồ vật
• Không gian chung khó tránh
• Khó duy trì khẩu trang cả ngày
• Có người chăm sóc tiếp xúc trực tiếp

Thời gian tiếp xúc dài là yếu tố khiến nguy cơ trong nhà cao hơn nhiều nơi công cộng.

Bố trí chỗ ở

• Phòng riêng nếu có điều kiện
• Nếu không thì góc riêng và giường riêng
• Mở cửa thông gió thường xuyên
• Hạn chế thời gian ở chung phòng
• Nhà vệ sinh riêng nếu được

Không có phòng riêng thì việc mở cửa thông gió càng trở nên quan trọng.

Người chăm sóc

• Chọn một người cố định
• Người khoẻ mạnh
• Không thuộc nhóm nguy cơ cao
• Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần
• Rửa tay trước và sau mỗi lần chăm sóc
• Theo dõi sức khoẻ của chính mình

Số người tiếp xúc càng ít thì khả năng lan ra cả nhà càng thấp.

Khẩu trang trong nhà

• Người bệnh đeo khi ra khu vực chung
• Người chăm sóc đeo khi vào phòng
• Cả hai cùng đeo thì hiệu quả hơn
• Thay khi ẩm
• Bỏ vào túi riêng sau khi dùng

Người bệnh đeo khẩu trang có tác dụng lớn hơn vì nó chặn ngay tại nguồn phát.

Đồ dùng cá nhân

• Bát đũa cốc riêng
• Khăn mặt và khăn tắm riêng
• Bàn chải đánh răng để cách xa nhau
• Không dùng chung dao cạo
• Chăn gối riêng

Bàn chải cắm chung một cốc là chi tiết rất nhỏ nhưng nên được tách ra trong giai đoạn này.

Thói quen ăn uống nên tạm dừng

• Gắp thức ăn cho nhau bằng đũa đang dùng
• Chấm chung một bát nước chấm
• Uống chung cốc
• Ăn chung một bát canh
• Dùng đũa thìa chung khi lấy đồ ăn

Dùng thìa và đũa riêng để lấy đồ ăn chung là thay đổi nhỏ mà nên duy trì cả khi không có ai ốm.

Vệ sinh bề mặt

• Lau tay nắm cửa
• Lau công tắc đèn
• Lau mặt bàn khu vực chung
• Lau tay vịn
• Lau bồn rửa và bồn cầu
• Lau bằng dung dịch phù hợp theo hướng dẫn

Những bề mặt chạm nhiều lần trong ngày đáng được lau thường xuyên hơn sàn nhà.

Giặt giũ

• Giặt riêng đồ người bệnh
• Không ôm sát đồ bẩn vào người
• Dùng xà phòng thông thường là đủ
• Phơi khô hoàn toàn
• Rửa tay sau khi xử lý

Giũ mạnh quần áo bẩn làm phát tán hạt vào không khí nên tránh làm việc đó trong phòng.

Xử lý rác

• Túi rác riêng trong phòng người bệnh
• Buộc kín trước khi mang ra
• Khăn giấy dùng xong bỏ ngay
• Không để rác tồn trong phòng lâu
• Rửa tay sau khi đổ rác

Khăn giấy đã dùng để trên bàn cạnh giường là nguồn lây rất gần với mọi người trong phòng.

Bảo vệ nhóm nguy cơ cao

• Người cao tuổi
• Trẻ nhỏ
• Phụ nữ mang thai
• Người có bệnh nền
• Người suy giảm miễn dịch
• Hạn chế tiếp xúc trong giai đoạn lây

Nếu trong nhà có người thuộc nhóm này thì các biện pháp nên được giữ chặt hơn.

Khi người bệnh là trẻ nhỏ

• Khó giữ khoảng cách
• Tập trung vào rửa tay và thông gió
• Một người chăm sóc chính
• Lau đồ chơi thường xuyên
• Không để trẻ chơi chung đồ với trẻ khác trong giai đoạn lây

Với trẻ nhỏ thì việc ôm ấp gần như không tránh được, nên các biện pháp khác phải bù lại.

Theo dõi những người còn lại

• Chú ý dấu hiệu xuất hiện
• Biết thời gian ủ bệnh của bệnh đó
• Hạn chế ra ngoài nếu cần
• Báo nơi làm việc hoặc nhà trường khi cần
• Theo hướng dẫn y tế với từng bệnh

Biết thời gian ủ bệnh giúp biết cần theo dõi trong bao lâu thay vì lo lắng mơ hồ.

Khi nào kết thúc các biện pháp

• Tuỳ từng bệnh
• Hết triệu chứng không luôn là hết lây
• Theo hướng dẫn của bác sĩ
• Một số bệnh còn lây một thời gian sau đó
• Không nới lỏng quá sớm

Thấy khoẻ lại rồi bỏ hết biện pháp ngay là lúc nhiều gia đình bị lây vòng hai.

Khi nào cần đưa đi khám

• Khó thở
• Sốt cao kéo dài
• Mất nước không uống được
• Lơ mơ hoặc lú lẫn
• Đỡ rồi nặng trở lại
• Người thuộc nhóm nguy cơ cao

Với người cao tuổi, dấu hiệu có thể không điển hình nên lú lẫn mới xuất hiện cần được chú ý.

Cách nghĩ thực tế

• Thời gian tiếp xúc là yếu tố lớn nhất
• Một người chăm sóc cố định
• Thông gió và rửa tay là nền
• Đồ cá nhân dùng riêng trong giai đoạn lây
• Bảo vệ nhóm nguy cơ cao trước tiên

Nội dung này mang tính thông tin chung; hướng dẫn cách ly cụ thể theo từng bệnh do y tế đưa ra.

Câu hỏi thường gặp