Khẩu trang và thông gió trong phòng bệnh hô hấp

Trong phòng bệnh hô hấp, khẩu trang và thông gió giải quyết hai phần khác nhau của cùng một vấn đề.

Hai loại hạt cần phân biệt

• Giọt bắn tương đối lớn, rơi nhanh
• Hạt khí dung rất nhỏ, lơ lửng lâu
• Cả hai đều phát ra khi thở, nói, ho
• Giọt bắn lây trong khoảng cách gần
• Hạt nhỏ tích tụ trong phòng kín

Khẩu trang xử lý tốt phần giọt bắn, còn phần hạt nhỏ thì thông gió đóng vai trò lớn hơn.

Khẩu trang làm gì

• Chặn giọt bắn từ người đeo phát ra
• Giảm lượng hít vào từ không khí
• Hạn chế việc đưa tay lên mũi miệng
• Hiệu quả tuỳ loại và tuỳ cách đeo
• Hiệu quả cao nhất khi cả hai bên cùng đeo

Khẩu trang bảo vệ người xung quanh nhiều hơn là bảo vệ chính người đeo với nhiều loại thông thường.

Các loại khẩu trang

• Khẩu trang vải, hiệu quả thấp hơn
• Khẩu trang y tế thông thường
• Khẩu trang lọc hiệu suất cao
• Mỗi loại cho một mục đích khác nhau
• Chọn theo hoàn cảnh và khuyến cáo

Loại lọc hiệu suất cao chỉ phát huy được khi ôm khít mặt, nếu đeo hở thì không hơn loại thường.

Đeo đúng cách

• Che kín cả mũi và miệng
• Ép thanh kim loại ôm sống mũi
• Không để hở hai bên má
• Không kéo xuống cằm rồi kéo lên
• Rửa tay trước khi đeo và sau khi tháo
• Thay khi ẩm hoặc bẩn

Để hở mũi làm mất phần lớn tác dụng vì đó chính là đường thở chính.

Những sai lầm thường gặp

• Đeo dưới mũi
• Kéo xuống cằm khi nói chuyện
• Chạm vào mặt ngoài rồi chạm lên mặt
• Dùng lại khẩu trang đã ẩm
• Đeo lỏng cho dễ thở

Kéo khẩu trang xuống đúng lúc nói chuyện là kéo nó xuống đúng lúc cần nhất.

Khi nào nên đeo

• Khi đang có triệu chứng hô hấp
• Khi ở nơi đông người kín gió
• Khi chăm sóc người bệnh
• Khi tới cơ sở y tế
• Khi thuộc nhóm nguy cơ cao trong mùa dịch

Người đang ho mà đeo khẩu trang là hành động bảo vệ người khác rõ ràng nhất.

Thông gió làm gì

• Pha loãng không khí trong phòng
• Đưa hạt nhỏ ra ngoài
• Giảm tích tụ theo thời gian
• Hiệu quả với cả phòng chứ không chỉ một người
• Rẻ và dễ thực hiện

Không khí trong phòng kín đông người tích tụ dần, nên thời gian ở lâu làm tăng nguy cơ.

Cách thông gió hiệu quả

• Mở cửa sổ ở hai phía đối diện
• Tạo luồng khí đi qua phòng
• Mở thường xuyên dù chỉ vài phút
• Dùng quạt đẩy khí ra ngoài
• Kết hợp với quạt hút nếu có

Mở hai cửa đối diện tạo luồng khí đi qua, hiệu quả hơn nhiều so với mở một cửa.

Về điều hoà

• Điều hoà thông thường tuần hoàn khí trong phòng
• Không đưa khí mới vào
• Không thay thế được thông gió
• Nên mở cửa định kỳ dù đang dùng điều hoà
• Vệ sinh lọc theo hướng dẫn

Nhiều người nghĩ điều hoà làm sạch không khí, trong khi nó chủ yếu chỉ làm mát khí sẵn có.

Máy lọc không khí

• Hỗ trợ ở nơi khó mở cửa
• Chọn công suất phù hợp diện tích
• Đặt ở vị trí không bị chắn
• Thay lọc theo hướng dẫn
• Không thay được thông gió tự nhiên

Máy lọc là lớp bổ sung chứ không phải giải pháp thay thế cho việc mở cửa.

Yếu tố thời gian và khoảng cách

• Ở gần lâu thì nguy cơ cao hơn
• Không gian càng nhỏ càng rủi ro
• Số người trong phòng ảnh hưởng
• Hoạt động mạnh làm phát tán nhiều hơn
• Ngoài trời an toàn hơn nhiều so với trong phòng

Cuộc gặp ngắn ngoài trời có nguy cơ thấp hơn nhiều so với ngồi lâu trong phòng kín.

Trong gia đình có người bệnh

• Người bệnh ở phòng riêng nếu được
• Mở cửa phòng thông thoáng
• Cả hai bên cùng đeo khẩu trang khi tiếp xúc
• Hạn chế thời gian ở chung phòng
• Ăn riêng trong giai đoạn lây

Mở cửa sổ phòng người bệnh vài lần trong ngày là việc đơn giản mà rất đáng làm.

Trong lớp học và nơi làm việc

• Mở cửa giữa các tiết hoặc giờ nghỉ
• Sắp xếp chỗ ngồi giãn ra nếu được
• Người có triệu chứng nên ở nhà
• Tăng thông gió trong mùa dịch
• Kết hợp với vệ sinh tay

Cho người có triệu chứng ở nhà là biện pháp hiệu quả nhất nhưng lại phụ thuộc vào chính sách nơi làm việc.

Cách nghĩ thực tế

• Khẩu trang và thông gió giải quyết hai phần khác nhau
• Đeo đúng cách quan trọng hơn loại đắt tiền
• Phòng kín đông người là nơi rủi ro nhất
• Điều hoà không thay được thông gió
• Kết hợp nhiều lớp mới hiệu quả

Nội dung này mang tính thông tin chung; khuyến cáo cụ thể thay đổi theo từng bệnh và từng giai đoạn.

Câu hỏi thường gặp