Vi khuẩn kháng thuốc trong bệnh viện

Bệnh viện là nơi cứu người, nhưng cũng là môi trường đặc biệt nơi vi khuẩn khó nhất được chọn lọc và tồn tại.

Vì sao bệnh viện là môi trường đặc biệt

• Dùng nhiều kháng sinh phổ rộng
• Tập trung người bệnh nặng
• Nhiều người suy giảm miễn dịch
• Nhiều thủ thuật xâm lấn
• Nhiều người ra vào và tiếp xúc

Mỗi yếu tố này riêng lẻ đã đáng kể, cộng lại thì tạo ra một môi trường rất khác bên ngoài.

Các đường lây trong bệnh viện

• Qua bàn tay nhân viên y tế
• Qua thiết bị dùng chung
• Qua bề mặt trong phòng bệnh
• Qua người nhà và khách thăm
• Qua chính hệ vi sinh của người bệnh

Bàn tay vẫn là đường lây quan trọng nhất và cũng là nơi can thiệp hiệu quả nhất.

Các loại nhiễm khuẩn hay gặp

• Nhiễm trùng vết mổ
• Nhiễm trùng tiết niệu liên quan ống thông
• Nhiễm trùng máu liên quan đường truyền
• Viêm phổi liên quan thở máy
• Nhiễm khuẩn đường ruột sau kháng sinh

Điểm chung của phần lớn nhóm này là đều liên quan tới một thiết bị đưa vào cơ thể.

Về các thiết bị xâm lấn

• Tạo đường thông từ ngoài vào trong
• Vi khuẩn tạo màng bám trên bề mặt
• Thuốc khó thấm vào lớp màng đó
• Càng lưu lâu càng tăng nguy cơ
• Rút bỏ sớm khi không còn cần

Nguyên tắc quan trọng nhất là không giữ thiết bị lâu hơn mức thật sự cần thiết.

Kiểm soát nhiễm khuẩn gồm gì

• Vệ sinh tay đúng thời điểm
• Quy trình vô khuẩn khi làm thủ thuật
• Vệ sinh môi trường và thiết bị
• Cách ly khi cần
• Giám sát và báo cáo
• Quản lý sử dụng kháng sinh

Đây là công việc của cả hệ thống chứ không phải trách nhiệm của riêng ai.

Quản lý sử dụng kháng sinh

• Chỉ dùng khi có chỉ định
• Chọn thuốc phù hợp nhất
• Chuyển từ phổ rộng sang phổ hẹp khi có kết quả
• Rút ngắn thời gian khi được
• Đánh giá lại định kỳ

Chuyển sang thuốc phổ hẹp khi đã biết tác nhân là một trong những biện pháp hiệu quả nhất.

Khi người bệnh phải cách ly

• Nhằm ngăn lây sang người khác
• Không phải là hình phạt
• Có quy định về đồ bảo hộ
• Hạn chế số người ra vào
• Đồ dùng riêng cho phòng đó
• Tuân thủ giúp bảo vệ người khác

Giải thích rõ lý do cách ly giúp người bệnh và gia đình hợp tác tốt hơn nhiều.

Người nhà nên làm gì

• Rửa tay trước và sau khi vào phòng
• Không ngồi lên giường bệnh
• Không mang nhiều đồ đạc vào
• Tuân thủ hướng dẫn cách ly
• Không tới thăm khi đang ốm
• Hạn chế số người thăm cùng lúc

Người nhà đang cảm cúm mà vào thăm có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh nặng.

Người bệnh có thể hỏi gì

• Ống thông này còn cần thiết không
• Khi nào có thể rút bỏ
• Tôi đang dùng kháng sinh gì và vì sao
• Dự kiến dùng trong bao lâu
• Tôi cần chú ý dấu hiệu gì

Hỏi về việc rút bỏ ống thông là câu hỏi đơn giản mà có tác động thực tế.

Nhắc nhân viên y tế rửa tay

• Là việc được khuyến khích ở nhiều nơi
• Nói một cách lịch sự
• Không phải là thiếu tôn trọng
• Bảo vệ chính người bệnh
• Nhiều bệnh viện có chương trình khuyến khích điều này

Người bận rộn có thể quên, và một lời nhắc nhẹ nhàng là điều hợp lý.

Trước khi vào viện theo kế hoạch

• Kiểm soát đường huyết nếu có tiểu đường
• Ngừng hút thuốc
• Dinh dưỡng đủ
• Xử lý các ổ nhiễm trùng đang có
• Tắm theo hướng dẫn trước mổ
• Báo tiền sử nhiễm khuẩn kháng thuốc nếu có

Báo tiền sử nhiễm vi khuẩn kháng thuốc giúp bệnh viện chuẩn bị đúng từ đầu.

Sau khi ra viện

• Tiếp tục vệ sinh tay tại nhà
• Chăm sóc vết mổ theo hướng dẫn
• Uống đủ liệu trình thuốc được kê
• Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng
• Đi tái khám đúng hẹn

Nhiều nhiễm trùng liên quan tới bệnh viện chỉ biểu hiện sau khi người bệnh đã về nhà.

Vai trò của giám sát

• Theo dõi tỉ lệ nhiễm khuẩn
• Theo dõi tình hình kháng thuốc
• Phát hiện sớm ổ dịch trong bệnh viện
• Điều chỉnh phác đồ theo dữ liệu tại chỗ
• Là cơ sở cho mọi can thiệp

Dữ liệu kháng thuốc tại chính bệnh viện đó có giá trị hơn nhiều so với số liệu chung.

Cách nghĩ thực tế

• Bệnh viện là môi trường có đặc thù riêng
• Thiết bị xâm lấn là nguồn nguy cơ chính
• Rửa tay vẫn là biện pháp hiệu quả nhất
• Người bệnh và người nhà là một phần của giải pháp
• Hỏi về việc rút bỏ thiết bị là việc nên làm

Nội dung này mang tính thông tin chung; các quy trình cụ thể do cơ sở y tế quy định.

Câu hỏi thường gặp